Nomi di qualita' da aggettivi

Categoria della parola base	Categoria della parola derivata	Suffissi	Παρατηρήσεις
Aggettivo raffinato, giovane flessibile, serio, vile costante prudente allegro avaro entusiasta sentimentale curioso	Nome raffinatezza, giovinezza flessibilità serietà, viltà costante prudenza allegria avarizia entusiasmo sentimentalismo curiosaggine	-ezza -ità, -età, - tà -anza, -enza -sore/-itrice -ia -izia -asmo -ismo -aggine	*μερικές λέξεις σε –enza, -anza προέρχονται επίσης και από ρηματική βάση es. alleare à alleanza

Nomi d' azione da verbi

Categoria della parola base	Categoria della parola derivata	Suffissi	Παρατηρήσεις
Verbo lavorare rapire	Nome lavorazione rapimento	-zione, -sione -mento	* Η κατάληξη –sione χρησιμοποιείται με τα ρήματαa β’ ή γ’ συζυγίας. *πολλές φορές είναι δυνατόν να έχουμε και τις δυο καταλήξεις –mento, -zione, στην ίδια οικογένεια λέξεων όπου η κάθε μια χρησιμοποιείται σε διαφορετική περίπτωση πχ. collocare , collocamento, collocazione
atterrare telefonare cadere salire	atterraggio telefonata caduta salita	-aggio -ata -uta -ta	* η κατάληξη -aggio χρησιμοποιείται πολύ στο τεχνικό λεξιλόγιο *δεν πρόκειται για τίποτα περισσότερο από τις καταλήξεις των ομαλών μετοχών στο θηλυκό γένος τους που συνδέονται με το ρήμα ανάλογα με την συζυγία.
rompere chiudere	rottura chiusura	-ura	* Η βάση είναι το participio passato και σε υτό προσθέτεται η κατάληξη -ura
difendere ridere	difesa riso	participio passato irregolare

Vezzeggiativi - Χαιδευτικά

Ø  H κατάληξη –uccio/-uccia:

Σε αυτήν την κατηγορία έχουμε μ΄νο την κατάληξη –uccio/-uccia η οποία προσδίδει μια ¨χαιδευτική¨ έννοια και για αυτό συναντάται κυρίως στην γλώσσα που αναφέρεται σε παιδιά.

Esempi:

bocca – boccuccia

cosa – cosuccia

Accrescitivi - Μεγεθυντικά

Ø  H κατάληξη –one/-ona:

Πρόκειται για την μόνη μεγενθυντική κατάληξη η οποία ανάλογα με την λέξη με την οπία ενώνεται προσφέρει θετική ή αρνητική έννοια es. film –filmone (filmone είναι μια εξαιρετική ταινία) fanciullo – fanciullone (ένας ενήλικας που παλιμπαιδίζει).

Esempi:                       

strada – stradone

naso – nasone

Parole Alterate

Σε αυτήν την κατηγορία ανήκουν τα μεγεθυντικά, τα υποκοριστικά, τα χαϊδευτικά και τα υποτιμητικά ουσιαστικά. Οι καταλήξεις που θα παραθέσουμε εδώ χρησιμοποιούνται εξυπηρετώντας σκοπούς αντίστοιχους με της ελληνικής γλώσσας αν προσπαθήσουμε να φέρουμε ανάλογα παραδείγματα στο νου μας.

Πολλές φορές συναντούμε λέξεις στα ιταλικά που παρόλο που έχουν κάποιες από τις καταλήξεις που δίνονται στην συνέχεια δεν ανήκουν στην κατηγορία των “parole alterate” γιατί πλέον έχουν μια δική τους σημασία.

Es. ombrellone δεν είναι απαραίτητα μια μεγάλη ομπρέλα αλλά η ομπρέλα θαλάσσης ή ακόμα  δεν είναι ένα “τζαμάκι” αλλά αυτό που και εμείς αποκαλούμε βιτρίνα κοκ.

Κοιτάζοντας τώρα στον παρακάτω πίνακα θα δούμε πολλές καταλήξεις οι οποίες εξυπηρετούν τον ίδιο σκοπό πχ στην κατηγορία των υποκοριστικών, η χρήση λοιπόν την κατάλληλης κατάληξης για την δημιουργεί μιας λέξης δεν υπάγεται (δυστυχώς ή ευτυχώς) σε κάποιον κανόνα αλλά είναι υπόκειται στο γλωσσικό άκουσμα, αν θα μπορούσε να υπάρχει ένας τέτοιος  όρος.

Categoria della parola base	Categoria della parola derivata	Suffissi	Παρατηρήσεις
Diminuitivi - Υποκοριστικά
Nome fanale bacio Aggettivo bello basso	Nome fanalino bacino, bacettino Aggettivo bellino bassettino	-ino, -etto, -ello, -otto, -icino, -ettino, -ellino	* Η δεύτερη σειρά καταλήξεων αποτελεί ένα συνδυασμό των καταλήξεων της πρώτης σειράς κάτι που συνηθίζεται
Accrescitivi - Μεγεθυντικά
Nome naso Aggettivo facile	Nome nasone Aggettivo facilone	-one
Vezzeggiativi - Χαϊδευτικά
Nome bocca Aggettivo caro	Nome boccuccia Aggettivo caruccio	-uccio
Spregiativi- Υποτιμητικά
Nome avvocato Aggettivo povero	Nome avvocaticchio Aggettivo poveraccio	-accio, -icchio, - acchio, -astro